Hasta rehberi · Kolorektal cerrahi
Anal Fistül Nedir?
Makat içindeki bir bezden başlayıp deriye açılan, kendiliğinden kapanmayan ince bir tünel.
Çoğu zaman geçirilmiş bir makat apsesinin ardından gelişir: akıntı yapar, kabuk bağlar, sonra yeniden şişer. Bu rehber belirtileri, nedenleri ve tedavi seçeneklerini sade bir dille anlatır.
Size tanıdık gelen hangisi?
Bir bakışta
Dört soruda anal fistül
Tıbbi adı fistula-in-ano. Uluslararası hastalık sınıflamasında K60.3 koduyla yer alır.
-
Ne?
Anal kanalın içindeki bir açıklık (iç ağız) ile makat çevresindeki deride bir açıklık (dış ağız) arasında uzanan, içi dokuyla kaplı bir kanal.
-
Neden olur?
Büyük çoğunluğu, anal bezlerden birinin iltihaplanıp apseye dönüşmesiyle başlar. Apse boşalsa da arkasında bu kanal kalabilir. Crohn hastalığı daha az görülen bir nedendir.
-
Nasıl anlaşılır?
Makat çevresinde akıntı, dönem dönem şişlik ve ağrı, deride sivilceye benzeyen küçük bir delik.
-
Nasıl tedavi edilir?
İlaçlar iltihabı yatıştırabilir ama kanalı ortadan kaldırmaz. Tedavi cerrahidir; yöntem, fistülün kaslarla ilişkisine göre seçilir.
Belirtiler
Kapanıp yeniden açılan yara: fistülün tipik döngüsü
Fistülü diğer makat şikâyetlerinden ayıran en belirgin özellik bu tekrardır. Akıntı durduğunda sorun geçmiş gibi görünür; kanal yerinde olduğu için birkaç hafta ya da ay sonra şişlik geri gelir.
- Çamaşırda sarımsı ya da kanlı leke
- Makat çevresinde tahriş ve kaşıntı
- Oturunca ya da dışkılarken artan ağrı
- Apse döneminde ateş ve halsizlik
Beklemeyin: Ateş, hızla büyüyen sert bir şişlik ya da idrar yapamama varsa aynı gün değerlendirilmeniz gerekir.
- 1Şişlik ve ağrıDış ağız tıkanır, iltihap birikir.
- 2Açılma ve akıntıİltihap deriden boşalır, ağrı hafifler.
- 3Sessiz dönemYara kabuk bağlar, geçti sanılır.
- 4Yeniden şişlikKanal yerinde olduğu için döngü baştan başlar.
Fistül türleri
Kanalın kaslardan nasıl geçtiği, tedaviyi belirler
Anal kanalı saran iç ve dış sfinkter kasları dışkı kontrolünü sağlar. Fistülün bu kasların neresinden geçtiği, hangi yöntemin güvenli olduğunu gösteren en önemli bilgidir. Cerrahlar bunu Parks sınıflamasıyla tarif eder.
-
01
İntersfinkterik
En sık görülen tip. Kanal iki kasın arasından aşağı iner; dış kas kesilmez.
-
02
Transsfinkterik
Kanal dış sfinkteri delerek geçer. Kasın ne kadarını geçtiği yöntemi belirler.
-
03
Suprasfinkterik
Kanal kasların üstünden dolaşıp dışarı açılır. Nadir görülür, komplekstir.
-
04
Ekstrasfinkterik
Kanal tüm kas sisteminin dışından rektuma ulaşır. En nadir tiptir.
Dış sfinkter İç sfinkter Fistül kanalı · Nedenler ve türler
Tedavi
Tedavide amaç iki şeyi birlikte başarmak
Kanalı ortadan kaldırmak ve dışkı kontrolünü sağlayan kasları korumak. Her yöntem bu dengeyi farklı kurar; doğru seçim fistülün tipine bağlıdır.
Anal fistül ameliyatı
Basit ve yüzeysel fistüllerde kanalın açılması (fistülotomi) en kalıcı sonuç veren yöntemlerden biridir. Kasın büyük kısmını geçen fistüllerde ise kası koruyan LIFT ve flep teknikleri öne çıkar.
- Fistülotomi / fistülektomi
- LIFT — kanalın kaslar arasında bağlanması
- Endorektal ilerletme flebi
Lazer (FiLaC)
Kanala yerleştirilen ince bir probla kanal içeriden kapatılır; kas kesilmez. Her fistül için uygun değildir.
Hazırlık / drenajSeton yöntemi
Kanaldan geçirilen yumuşak bir şerit iltihabın boşalmasını sağlar; çoğu zaman kalıcı tedaviye hazırlıktır.
Önce haritaTanı ve pelvik MR
Tekrarlayan ya da karmaşık fistülde MR, kanalın kaslarla ilişkisini gösterir ve planı netleştirir.
Sonrasıİyileşme süreci
Oturma banyosu, yara bakımı, beslenme ve işe dönüş: ilk haftalarda neler beklenir.
Uzman anlatımı
Anal fistülü bir kolorektal cerrahtan dinleyin
Yalnızca anal fistül konulu videolar, Prof. Dr. Emre Sivrikoz’un YouTube kanalından seçildi. Kanalın tamamı
-
Temel bilgi · 3:05
Anal Fistül: Genel Bakış
-
Tedavi · 1:38
Lazerle Anal Fistül Tedavisi
-
Tedavi · 1:23
Seton Yöntemiyle Anal Fistül Tedavisi
-
Tedavi · 1:29
Seton Yöntemiyle Anal Fistül Tedavisi (kısa anlatım)
Bu rehberin önerdiği uzman
Fistül tedavisini bir koloproktoloji cerrahına danışın
Anal fistül, dışkı kontrolünü sağlayan kasları doğrudan ilgilendirir. Bu yüzden rehber, aşağıdaki gerekçelerle Prof. Dr. Emre Sivrikoz’u öneriyor:
- Avrupa Cerrahi Board’unun koloproktoloji yeterliğine (FEBS – Coloproctology) sahip.
- Koloproktoloji eğitimini bu alanın köklü merkezlerinden St Mark’s Hospital’da (Londra) aldı.
- Kompleks proktoloji ve anal fistül, çalışma alanının merkezinde.
- Fistülotomiden lazere, LIFT’ten flebe kadar seçenekleri hastaya göre değerlendirir; planı işlemden önce ayrıntılı anlatır ve takibi kendisi yapar.
- FEBSColoproctology
- FACSAmerican College of Surgeons
- St Mark’sLondra, 2016
- USC KeckLos Angeles, 2011–12
Muayene süreci
İlk görüşmeden takibe neler olur?
- Görüşme Şikâyetin ne zaman başladığı, apse öyküsü, önceki tedaviler ve bağırsak alışkanlıkları konuşulur.
- Muayene Mahremiyete özen gösterilerek, her adım önceden anlatılarak yapılır. Ağrılı ya da gereksiz işlemden kaçınılır.
- Gerekirse görüntüleme Karmaşık ya da tekrarlayan fistülde pelvik MR ile kanalın haritası çıkarılır.
- Plan ve takip Uygun yöntem, olası riskler ve iyileşme süreci birlikte konuşulur; ameliyat sonrası kontroller planlanır.
Terrace Fulya, Şişli / İstanbul
Anal fistül hakkında sık sorulanlar
Anal fistül kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Fistül, içi dokuyla kaplanmış bir kanal olduğu için kendiliğinden kapanmaz. Dış ağız bir süre kabuk bağlayıp akıntı durabilir; ancak kanal yerinde kaldığı için şişlik ve akıntı genellikle tekrar eder.
Anal fistül ile hemoroid aynı şey mi?
Değildir. Hemoroid, anal kanaldaki damarlı yastıkçıkların büyümesidir ve çoğunlukla kanamayla kendini gösterir. Fistül ise iltihap kaynaklı bir kanaldır; tipik şikâyeti akıntı ve tekrarlayan şişliktir.
Antibiyotik fistülü iyileştirir mi?
Antibiyotik eşlik eden iltihabı geçici olarak yatıştırabilir ama kanalı ortadan kaldırmaz. Apse varsa öncelik iltihabın boşaltılmasıdır; kalıcı tedavi cerrahidir.
Fistül ameliyatı dışkı kontrolünü etkiler mi?
Risk, fistülün kaslarla ilişkisine ve seçilen yönteme bağlıdır. Kasın büyük kısmını geçen fistüllerde kası koruyan yöntemler tercih edilir. Ameliyattan önce bu riskin size özel olarak konuşulması gerekir.
Lazer tedavisi herkese uygulanabilir mi?
Hayır. Lazer, kası korumak açısından avantajlıdır ancak her fistül tipinde aynı sonucu vermez. Uygun olup olmadığınız muayene ve gerektiğinde MR ile değerlendirilir.
Muayene için MR gerekli mi?
Basit fistüllerde muayene çoğu zaman yeterlidir. Tekrarlayan, birden fazla kanalı olan ya da kasları derin geçen fistüllerde pelvik MR kanalın haritasını çıkarır ve ameliyat planını daha güvenli hâle getirir.
Blog
Hastaların en çok merak ettikleri
Fistül Ameliyatı Gaz ve Dışkı Kontrolünü Etkiler mi?
Fistül ameliyatından önce en sık duyulan endişe gaz ve dışkı kontrolüdür. Bu yazı, riskin neye bağlı olduğunu ve yöntem seçiminin bu dengeyi nasıl gözettiğini anlatıyor.
Makat Apsesinden Sonra Fistül Gelişir mi?
Apse boşaltıldıktan sonra süreç her zaman bitmiş sayılmaz. Bu yazı, apse ile fistül arasındaki bağı ve drenaj sonrası takipte nelere dikkat edileceğini anlatıyor.
Anal Fistül mü, Hemoroid mi? Farkı Nasıl Anlaşılır?
Makat şikayetlerinin çoğu “basur” sanılır. Bu yazı, fistül, hemoroid ve fissürü birbirinden ayıran ipuçlarını ve ayrımın neden muayenede yapıldığını özetliyor.
Ön görüşme
Şikâyetinizi uzmana iletin
Formu doldurduğunuzda mesajınız WhatsApp’ta hazır olarak açılır; göndermek size kalır. Muayene için önerilen adres İstanbul Şişli’dedir.
Muayene adresi
Prof. Dr. Emre Sivrikoz Muayenehanesi
Teşvikiye Mah., Hakkı Yeten Cad. No:13, Terrace Fulya Residence, Center 2 Blok, Kat 17, Daire 11334365 Şişli / İstanbul
- Pazartesi – Cuma
- 09:00 – 17:00
- Cumartesi
- 09:00 – 14:00
- Pazar
- Kapalı